van de Interdepartementale Stuurgroep Schoolverzorgingswerk drie rapporten verschenen, namelijk: «Taak en structuren van het schoolverzor-gingswerk» (1968), «Discussiebijdrage over de structuren van het school-verzorgingswerk» (1969) en «Schoolverzorgingswerk en onderwijsbegelei-ding» (1970). Deze rapporten hadden een sterk sturende invloed op structurering van de schoolbegeleiding, aangezien zij (en met name het laatste rapport) werden gezien als aanwijzingen voor de richting waarin een eventuele subsidiëring door het Rijk zou gaan. Met deze subsidiëring werd in 1970 incidenteel begonnen. In 1975 is door de toenmalige minister Van Kemenade de discussienota «Schoolbegeleiding» uitgebracht. In deze nota werden onder meer de plaats van deSBD'sin de verzorgingsstructuur, de relaties met buitenschool-se voorzieningen, taakstelling, benoeming, bestuurvorming en financiering behandeld. Als uitvloeisel van deze nota is gewerkt aan de totstandkoming van de Rijksregeling subsidiëring schoolbegeleiding, welke per 1 januari 1981 in werking is getreden. De rijksregeling regelt onder meer de taakstel-ling, de wijze van oprichting van diensten, soorten diensten, de financiering van de diensten, de schoolbegeleidingsovereenkomst welke als basis dient voor de subsidiëring, de soort en de aard van de bemanning van een SBD. De SBD's zijn steeds op initiatief van gemeenten en onderwijsveld opgericht, veelal met adviserende medewerking van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. Bij de oprichting en subsidiëring van SBD's hebben gemeenten een grote rol gespeeld. De eerste SBD's waren, zoals hierboven al is uiteengezet, gemeentelijke instellingen en ook de financiering van SBD's van latere «lichtingen» is veelal bij gemeenten begonnen en ook in belangrijke mate bij gemeenten gebleven, zij het dat het aandeel van het Rijk zeer sterk is gestegen. In 1970 was de bijdrage f5595000; in 1975 f27474000; in 1980 f 45152 000; in 1983 f 60 399 000, terwijl volgens de meerjarencijfers van het Rijk in 1985 f79 271 000 zal bijdragen. In 1983 waren alle SBD's samenwerkingsdiensten, met uitzondering van het Gereformeerde Pedagogisch Centrum (GPC) dat een landelijke dienst naar richting is. Onder de nieuwe rijkssubsidieregeling zijn onder bepaalde voorwaarden regionale en landelijke diensten naar richting mogelijk. De groei van het aantal diensten heeft zich met name voltrokken in de periode 1970-1980. In 1971 waren er 10 SBD's met 240 personeelsleden; in 1975 45 SBD's met 1600 personeelsleden, in 1980 waren er 55 van rijkswege gesubsidieerde SBD's met in totaal 2200 personeelsleden, in 1983 gaat het om 59 SBD's met 2500 personeelsleden. Ten slotte zijn begin 1982 rond 17 000 afschriften van schoolbegeleidingsovereenkomsten bij het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen binnengekomen. Dit markeert het einde van de periode 1968-1981 waarin gewerkt is aan een meer formele relatie tussen de school en de schoolbegeleidingsdienst. De SBD's zijn sinds 1969 in het Werkverband van Plaatselijke en Regionale Onderwijsadviescentra (WPRO) verenigd.

4.3. Landelijke pedagogische centra

Na 1945 zijn geleidelijk aan centra of studiecommissies opgericht voor kleuter-en lager onderwijs, algemeen vormend onderwijs en beroepson-derwijs, steeds voor elke onderwijsrichting één. De toenmalige Minister van onderwijs, kunsten en wetenschappen Gielen besloot in 1948 de vakorganisaties van onderwijzers te subsidiëren voor het organiseren van vernieuwings-en verfrissingscursussen, een taak welke tot dan toe in handen had gelegen van de inspecteurs. In 1946 sloten besturen-en leerkrachtenorganisaties zich aan bij het Christelijk Pedagogisch Studiecentrum (CPS). In 1963 werden de activiteiten van onder meer het Christelijk Pedagogisch Didactisch Bureau voor Land-en Tuinbouw en de Protestants Christelijke Studie Commissie voor het beroepsonderwijs overkoepeld door het CPS en vond later fusie plaats. Voor het openbaar en neutraal bijzonder onderwijs onstond in 1949 uit de Pedagogische Commissie van de Nederlandse Onderwijzers Vereniging

Tweede Kamer, vergaderjaar 1984-1985, 18770, nrs. 1-3

47