Afschaffing dienstplicht
Hoewel de internationale context onzeker was en is, heeft zich inmiddels een reeks
onomkeerbare veranderingen voorgedaan: de Duitse hereniging, de opheffing van het
Warschaupact en CSE. Die veranderingen rechtvaardigen een fundamentele herbezinning op
het defensiebeleid.
Aldus de heer Ter Veer (D66) tijdens de Uitgebreide commissievergadering van de Vaste Commissie voor Defensie op 10 juni 1991. (Ter Veer - Handelingen Tweede Kamer UCV 1990-1991 nr. 51, blz. 17)
Minister Voorhoeve overhandigt de laatste afzwaaiende dienstplichtigen een walkman met een bandje met mars-orders. Als aandenken. Donderdag werd officieel afscheid genomen van de dienstplicht. (Foto ANP)
Dienstplicht onder druk
Na de val van de Berlijnse Muur in 1989 kwam de militaire dienstplicht steeds meer onder druk te staan. Met het einde van de Koude Oorlog nam de directe bedreiging van Nederlands grondgebied af. Tegelijkertijd werd het Nederlandse leger steeds meer ingezet bij vredesmissies in het buitenland. De nieuwe taakstelling van het leger riep de vraag op of hier de inzet van dienstplichtige militairen gerechtvaardigd was.
Opschorting en afschaffing dienstplicht
In 1992 adviseerde de commissie Dienstplicht (ook wel bekend als de commissie Meijer), welke was ingesteld door het Ministerie van Defensie, om de opkomstplicht te handhaven. Twee jaar later besloot de Tweede Kamer echter tot opschorting van de opkomstplicht voor dienstplichtige militairen per 1 januari 1997. Door het voorspoedige verloop van de herstructurering van het leger kon de opkomstplicht al op 22 augustus 1996 verdwijnen. Vanaf die tijd beschikt Nederland over een beroepsleger.
Dienstplichtbrief
De opschorting van de dienstplicht houdt in dat burgers niet wettelijk verplicht zijn om de militaire dienst te vervullen zolang de veiligheidssituatie dit niet vereist. Wel krijgt iedere Nederlandse man in zijn 17de levensjaar een dienstplichtbrief waarin staat vermeld dat hij ingeschreven is, maar niet opkomstplichtig is.
Handelingen
Literatuur
Jongbloed, A. (1996) Voor koning(in) en vaderland : dienstplicht door de jaren heen (Zutphen: Alpha)
Kors, A. (1996) 't Is plicht dat ied're jongen : geschiedenis van de dienstplicht in Nederland (Utrecht: Kwadraat)
Meijer, W. (1992) Naar dienstplicht nieuwe stijl: advies commissie Dienstplicht ('s-Gravenhage: SDU Uitgeverij Plantijnstraat)
Roemers, M. (1996) De laatste lichting : afscheid van de dienstplicht (Eindhoven: Het Apollohuis)
Links
